هفته فیلم کُردی بیلبائو؛ پل ارتباطی بین باسک و‌ کردستان

بهنام زارعی

در این روزها با حمله دولت ترکیه و گروه‌های جهادی تندرو به کنفدراسیون دموکراتیک شمال شرق سوریه – روژاوا شاهد همبستگی عظیم مردم در جای جای دنیا با خلق‌های ساکن این منطقه هستیم. مردمی که نگران‌اند دولت ترکیه با این حملات دستاوردهای انقلاب دموکراتیک-اکولوژیک و برابری‌خواه خلق‌های روژاوا را که تنها نقطه امید و رهایی آزادیخواهان در تاریکی خاورمیانه است از بین ببرد.

انقلاب خلق‌های شما شرق سوریه – روژاوا در کنار اینکه انقلابی دموکراتیک- اکولوژیک و‌برابری‌خواه بر مبنای پیشاهنگی زن آزاد است همزمان انقلابی در رسانه و درزمینه موسیقی و سینمای کُردی بخصوص در این بخش از کردستان بود. در سال‌های پس از استقرار خودمدیریتی شمال شرق سوریه – روژاوا تلاش‌های زیادی در زمینه‌های هنری شکل گرفته است که از آن جمله می‌توان به فستیوال بین‌المللی فیلم روژاوا اشاره کرد.

این روزها در شهرهای مختلف اروپا نیز فستیوال‌ها و هفته‌های فیلم کُردی متفاوتی در جریان است. بر همین اساس من فستیوال فیلم کُردی بیلبائو در ایالت باسک اسپانیا را مورد توجه قرار داده و ضمن معرفی‌ این فستیوال مصاحبه‌ای کوتاه نیز با یکی برگزارکنندگان فستیوال ترتیب داده‌ام که در ادامه خواهد آمد.

چهارمین دوره فستیوال هفته فیلم کُردی بیلبائو

چهارمین دوره فستیوال فیلم کُردی بیلبائو از روز چهارم نوامبر سال جاری آغاز شده و تا روز ۱۸ نوامبر ادامه خواهد داشت و هر هفته دوشنبه یک فیلم را به نمایش عمومی خواهد گذاشت. این فستیوال امسال رنگ و بوی روژاوا به خود گرفته و آثار راه یافته به جشنواره بیشتر بر حول روژاوا متمرکز است.

فستیوال هفته فیلم کُردی بیلبائو نخستین‌بار در سال ۲۰۱۶ میلادی با همت «انجمن باسک-کُرد نوروز» که در رابطه با مسئله کُردها و کردستان فعالیت می‌کند برگزار شد. پس از برگزاری دوره اول و در سال ۲۰۱۷ به دنبال ایجاد «پلاتفرم حمایت از کردستان» در بیلبائو، با ایجاد تغییراتی در فرمت این فستیوال برگزاری آن را برعهده گرفت. طی دو دوره گذشته، این فستیوال در سالن موسیقی ساختمان فرهنگی-هنری بیل بوروک در بیلبائو برگزار شده بود، اما امسال چهارمین دوره فستیوال هفته فیلم کُردی بیلبائو در ساختمان کمیته انترناسیونالیست باسک به نام "سیریکا" برگزار شد.

امسال در چهارمین دوره فستیوال هفته فیلم کُردی بیلبائو دو فیلم بلند و دو اثر مستند کوتاه به نمایش درمی‌آید، همانطور که در ابتدا نیز اشاره شد بیشتر فیلم‌ها بر روژاوا متمرکز است.  

اولین فیلمی که در این فستیوال به نمایش گذاشته شد فیلم ZER به کارگردانی کریم اُز است. این فیلم روایتگر تلاش یک دانشجوی موسیقی است که وقتی مادربزرگش مریض است در بیمارستان آهنگی را برای او زمزمه می‌کند که توجه اورا جلب می‌کند و به دنبال منبع و اصل آهنگ می‌گردد که در خلال این تلاش متوجه می‌شود مادربزرگش یکی از کودکان نجات یافته از قتل‌عام کُردها در سال‌های دهه ۸۰ در درسیم بوسیله دولت ترکیه است.

فیلم دومی که در فستیوال نمایش داده شد یک مستند بلند بود به نام MY PARADISE که توسط اکرم حیدو تهیه شده است. این مستند که به صورت فردی شیوه سازماندهی و خودمدیریتی خلق‌های سریکانی با وجود تنوعات فرهنگی، زبانی و دینی را نمایش می‌دهد که چگونه در کنار هم زندگی می‌کنند. این فیلم پیش از حمله دولت ترکیه به روژاوا و شهر سریکانی تهیه شده است.

بناست در آخرین روز فستیوال نیز یک فیلم کوتاه و یک دکومنتار به نمایش دربیاید. فیلم کوتاه ŞÎKA ÇIYA YÊ KURMÊNC که توسط آزاد عبدیکه تهیه شده است و دوکومنتار IRAUL TZAREN HAZIAK که راکوئل رالالده تهیه‌کنندگی آن را بر عهده دارد. این دکومنتار در مورد سفر گروهی از زنان شهر دورانگو است که به روژاوا می‌رومد و در این سفر در مورد سازماندهی و‌خودمدیریتی زنان در کنفدراسیون شمال شرق سوریه – روژاوا ابا زنان روژاوا مصاحبه‌هایی انجام داده‌اند از جمله با ریاست مشترک شهرداری کوبانی. دورانگو شهری است در ایالت باسک در کشور اسپانیا که با شهر کوبانی در روژاوا پیمان خواهرخواندگی امضا کرده است و از زمان مقاومت کوبانی تا به امروز از لحاظ سیاسی و اقتصادی با کوبانی همکاری کرده است.

در گفتگو با مریم فتحی فعال سیاسی و یکی از برگزارکنندگان این جشنواره در مورد دلیل تمرکز بر روژاوا در این دوره فستیوال فیلم کوردی بیلبائو، آشنایی با پلاتفرم برگزارکننده این فستیوال، هدف برگزاری این فستیوال و همچنین مشکلات آنها برای برگزاری فستیوال هفته فیلم کُردی در بیلبائو صحبت کردم که در ادامه می‌خوانید.

 به نظر می‌رسد این دوره از فستیوال هفته فیلم کُردی در بیلبائو بر روی روژاوا متمرکز بود، دلیل این تمرکز بر روژاوا چیست؟

 بله کاملا درست است. با توجه به حمله دولت ترکیه و گروه‌های جهادی تحت حمایتش به کنفدراسیون شمال شرق سوریه – روژاوا که دلیل آن نیز دشمنی آشکار دولت ترکیه با کُردها و قبول نکردن دستاوردهای کُردها حتی خارج ازمرزهای ترکیه است، آنها [دولت ترکیه] وجود سیستم سیاسی دموکراتیک کُردها در روژاوا را برنمی‌تابند. حتی نمی‌توانند اقلیم خودمختار کُردها در باشور کردستان را نیز تحمل کنند، در زمان برگزاری رفراندوم استقلال باشور کردستان به وضوح این را دیدیم. پس برای نابودی دستاوردهای خلق کُرد و دیگر خلق‌های روژاوا تصمیم حمله به کنفدراسیون شمال شرق سوریه – روژاوا را عملی کرد. بر همین اساس ما تصمیم گرفتیم که در همبستگی با خلق‌های روژاوا و نیز برای آشنایی مردم شهر بیلبائو و ایالت باسک با سیستم سیاسی کنفدراسیون شمال شرق سوریه – روژاوا که بر مبنای کنفدرالیزم دموکراتیک است، فیلم‌هایی در ارتباط با روژاوا را به نمایش بگذاریم. حتی قبل از نمایش دکومنتار بلند MY PARADISE رفیق نسرین عبدالله، سخنگوی یگان‌های مدافع زنان YPJ از طریق اسکایپ و به صورت تصویری برای حاضران در سالن سخنرانی کردند.

این فستیوال توسط "پلاتفرم حمایت از کردستان" برگزار می‌شود.  در مورد این پلاتفرم و اهداف آن چه می‌دانیم؟

پلاتفرم ما، یک پلاتفرم مستقل، همبسته و غیردولتی است. به هیچ دولت، سازمان و ارگانی وابسته نیستیم و طبیعتا از هیچ دولت، سازمان و ارگانی نیز کمک‌های مادی دریافت نمی‌کنیم. در طول برگزاری فستیوال نیز حتی بلیط فروشی و اخذ ورودی نداریم. تنها در موارد محدودی اگر سالن محل برگزاری فستیوال را اجاره کرده باشیم مبلغ کمی(در حدود۲ یورو) به صورت سمبلیک از تماشاگران دریافت می‌کنیم. هدفم از بیان این نکات این است که بگویم فستیوال برای ما یک منبع اقتصادی و مادی نیست بلکه تنها برای شناساندن مسئله کُردها و کردستان به مردم باسک است و ما مانند پلی ارتباطی بین مردم باسک و کردستان به آن نگاه می‌کنیم. امیدوارم با وجود مشکلات در سال‌های آتی نیز بتوانیم به صورت بهتری این فستیوال را برگزار کنیم.

 مشخصا از برگزاری فستیوال هفته فیلم کُردی در بیلبائو چه هدف یا اهدافی را دنبال می‌کنید و آیا فستیوال در دست یافتن به این اهداف موفق بوده است؟

 هدف از برگزاری فستیوال هفته فیلم کُردی در بیلبائو این است که از طریق کارهای هنری به ویژه سینماتوگرافی کسانی که از مباحث سیاسی دور هستند و یا آشنایی ندارند را جذب کرده و با فرهنگ، آداب و رسوم و مسئله کُردها و کردستان آشنا کند. همانطور که می‌دانید خلق باسک نیز فاقد سیستم سیاسی و کیان مستقل خود هستند و ازین لحاظ شبیه خلق کُرد هستند و از این طریق سعی داریم آنها را با مسئله کُردها آشنا کنیم تا شناخت درستی در این رابطه داشته باشند. همانطور که پیشتر گفتم این فستیوال را مانند پلی ارتباطی بین خلق کُرد و خلق باسک می‌بینیم.

تا به امروز چهار دوره از فستیوال هفته فیلم کُردی بیلیائو برگزار شده است. من فکر می‌کنم که فستیوال در دستیابی به اهدافی که دنبال می‌کند موفق عمل کرده است. به یاد دارم در طول برگزاری دوره اول فستیوال بسیاری از مردم باسک با تعجب از ما می‌پرسیدند مگر کُردها فیلم هم می‌سازند و کارهای هنری و فرهنگی برایشان ارزشمند است؟ اما امروز تعداد زیادی بیننده ثابت داریم که ایام فستیوال را در تقویم شخصی خود گنجانده‌اند و هر سال با شور و شوق منتظر فرا رسیدن ایام برگزاری فستیوال هستند. بنابراین فکر می‌کنم تا بدینجا فستیوال موفق عمل کرده و توانسته است توجه تعداد زیادی از مردم باسک را به مسئله کُردها و کردستان جلب کند.

نکته دیگری که مایل هستم اینجا بدان اشاره کنم این است که پلاتفرم ما بغیر از ایام برگزاری فستیوال هفته فیلم کُردی در بیلبائو، اگر فیلمی که در مورد واقعیت روز اتفاقات کردستان باشد و بتواند پیام سیاسی، فرهنگی و اجتماعی‌ای را به بینندگان منتقل کند را به صورت جداگانه برنامه‌ریزی کرده و نمایش خواهد داد. برای نمونه در ماه آپریل سال جاری میلادی فیلم "فرمانده آریان" را در سه شهر مختلف ایالت باسک به نمایش گذاشتیم. این فیلم مستند توسط کارگردان زن اهل کاتالونیا آلبا سوتورا تهیه شده است. در خلال جنگ با داعش این کارگردان با عبور از مرز سمالکا مابین باشور و روژاوای کردستان، وارد شهر کوبانی می‌شود و آنجا با فرمانده‌ای به اسم آریان آشنا می‌شود و با دوربینش به همراه این فرمانده و گروهش به خط مقدم نبرد با داعش می‌رود و تمامی اتفاقات را فیلمبرداری می‌کند و... .

 قبل از پرسیدن سوال بعدی می‌خواهم بگویم تا حدودی با شما در مورد موفقیت پلاتفرم و این فستیوال موافقم. چون در طول هفته‌های گذشته خلق‌های کاتالونیا و باسک همبستگی کم سابقه‌ای با روژاوا از خود به نمایش گذاشتند، خصوصا جنبش فمنیستی ایالت باسک. در ابتدای صحبتمان گفتید امیدوارید با وجود مشکلات بتوانید فستیوال را در سال‌های آتی بهتر برگزار کنید. لطفا از برنامه‌هایتان برای آینده و مشکلات پیش رو در دوره فعلی بگویید.

بله، بی‌گمان مشکلاتی وجود داشته و دارد و رنج و سختی بسیاری را نیز متحمل می‌شویم. چون پلاتفرمی مستقل و سولیداریته هستیم دسترسی به فیلم‌ها گاهی اوقات برای ما بسیار مشکل است و به سختی می‌توانیم فیلم‌ها را به فستیوال برسانیم. مشکل دیگری که وجود دارد این است که به دلیل کمبود کار سینماتوگرافی به زبان اسپانیایی در مورد کُردها در گذشته ما گاها مجبوریم برای ترجمه و زیرنویس یک فیلم چندین ماه وقت و انرژی صرف کنیم تا بتوانیم فیلم را در فستیوال به نمایش بگذاریم. خب مشکلات مالی هم بخش دیگری است که وجود دارد اما با این همه ما مصمم هستیم به برگزاری بهتر این فستیوال در سال‌های آتی.

 

پایان مصاحبه.

برگزارکنندگان فستیوال هفته فیلم کُردی بیلبائو در پاسخ به فراخوان کمون فیلم روژاوا که، از مخاطبان خود در سراسر جهان خواسته است که در روز ١٣ نوامبر ۲۰۱۹، چهارمین دورەی جشنوارە بین المللی فیلم روژاوا را بە اشکال گوناگون و در مکان‌های مختلف گرامی بدارند، در روز پایانی این فستیوال ویدئویی برای ابراز همبستگی و حمایت از خلق‌های روژاوا به دبیرخانه جشنواره بین‌المللی فیلم روژاوا ارسال خواهند کرد. جشنواره بین‌المللی فیلم روژاوا در ۳ سال گذشته به همت "کمون فیلم روژآوا"، در شمال شرقی سوریه برگزار شده است. پیشنهاد امسال، برگزاری جشنواره در بیش از یک مکان است زیرا به سبب حمله دولت ترکیه امکان برگزاری این جشنواره در چهارمین دوره به مانند دوره‌های گذشته فراهم نیست.




 

14 نوامبر, 2019