چیرۆكی سه‌ركڵاو

بێهرووز بووچانی

ئاماژه‌ : بێهرووز بووچانی نووسەری کورد لە تازەترین بەرهەمی، چیرووکێك وە ناو "سەرکڵاو" ک وە زاراوەی کوردی خوارین  نۊساس و کلێ کردیە ئەڕای ماڵپەڕی ناوەخت. ئێ بەرهەمە هەوڵدانێگە ئەڕای پەرەپێدان وە زاراوەی‌ کوردی خوارین ک وە داخەوە کەفتیەسە پەراوێز زوان فارسی و زاراوەی سۆرانی. وە وتەی بێهرووز چیرووک سەرکڵاو بەشێگە لە کۆمەڵە چیرووکێگ وە ناو" قوباد" ک هیوادارە تا کووتایی ساڵ ۲۰۲۱ وە زاراوەی کوردی کەڵهڕی بڵاوەوبوود.

سەرکڵاو

نووسەر: بێهرووز بووچانی

ریچەرمگ ئمڕوو کیشاسەمە ئێرە، بان ئێ کڵاوەو و ژێر ئێ دارە. وەختێ دۊەشەو هەڵگەردیامەو ئەڕا ئاوایی، بێجگە لە دەنگ زیڕزیڕەکەیل، قوڕواخەیل و گەماڵەیل، دەنگ تر نەهاتە گووش. کشمات. چمانێ دەس‌خەیویلەیگ باڵ چەو ئێ خەڵکە ناسەو یەک. لە ناوڕاس چەن کەل و کۊچەیا رەی بۊم و لە ساڕووکیی چنار ناوڕاس مەیانەگە ئەڕا ماوەی فرەیگ نیشتمە سەر دترینجگ. لە ئەنجاما جوور دزێگ کیشامە قولا و لە دیوار گەوراترین ماڵ ئاجووڕین ئەو دەور وەرە گەڵتاف گرتمە ناو حسار و خزیامە بەخەڵ داڵگمەو ک شەوخەفەگەی لە ژێر ساڕووکیی خەس چەرداخێگ داخسۊد. دۊای چەن گڕێگ داڵگم وەل قۊلەی کەڵەشێرا لە خەو ڕاچەڵەکیا و چەوێ کەفتە کوڕەگەی ک فەن زاڕوەیل لێوەخەنگـە. چەن دەقەی پێ نەچێ ک چوارباڵم پڕ بۊد لە دەیان چەو ک وەل دەنگ هەڵەڵە و شایی داڵگما، لە شەوخەفەگانیان دەرپەڕۊن و ئیسفای کەسێگ گرتن ک ساڵەیل وەرین هیشتۊدانە جیەو. ئیسە من لە ناوڕاسێیان دانشیتۊم، کوڕێگ ک یەمە قژێ پووشەو[1] بۊە. نووڕینەیلێیان خەریو بۊ. بەڵام کەسێ نەزانست ئڕای چە دوای ئێ گشت ساڵە هاتمەسەو. مەشیا لەی ئاواییە دەربچیام وەئی بوونەوە کاتێگ خوەربان هێمانێ سۊەرەو نەۊە، هاتمە ئێرە. بایەد شوون پای بگرتیام. وەختێ یەی شوڕەی[2] بۊم، زێدەڵکەن و دەرکەفتەی شار تر کریام و،  لەو شار دۊرە، کەفتمە شار فرە دۊرترێگ و هەرلەیوا لە شارێگ و شار تر،  سەرم لەو لای ئقیانووسێگەو دەرهات، وە شکودارترین شار دنیا و وە بەرزترین پووشەڵپووشەیل نیویورک. ئەمانێ ریچەرمگ وە ئەو چەوەیل قوژێیەو لەی گشت ساڵِ ئازگارە وە چووێگەو وساسە دیارمەو، لە ناو تاکسی و مترو و گشت فڕووکەیلێ ک وە پێیانەو گەشت‌وگێڵ دنیا کردمە، ژنەگەم وتە پم: "تۊش مالیخولیایی بۊدە"، وەلێ هەمیشە وە بیرم بۊ ک ئێ لای دنیا، لە وڵاتێگ ک دەرەنگاوێ وە دەلیا نەیرێ، ریچەرمگێ ژیەید ک هەزەو سەفەر نییە. تەنانەت وەختێ لە بان سن تئاتر لە بەرانبەر چەو سەدان تماشاوانەو گەمە کردیام، هەر لەو دەور وەرە لە جیێگ لە بان سنەگە دۊنیامەی. یان لە کڵاسەیل و کووبوونەوەیلِ زانستگەیلێ ک لە دریژایی ئێ هەمگە ساڵە چێمە و تەنانەت کاتێگ لە بەرانبەر یەی ئافرەت خوەش‌دیمەن دانیشتیام و چەو بڕۊمە ناو چەوەیلێ. هەمیشە ئەو وە زوان خوەش و هەنەکبازێیەو لە وەر چەوم بۊە "کوڕەگە! تەنکە ژنێگە، هۊردە پێیەو بوو لە کیس نەیدەی" ئێرنگە دۊای ئێ ساڵیان ئازگارە ریچەرمگ کیشاسەمە ئێرە، وە ناو ئاوایی و ئیسەیشە لە بان ئێ کڵاو و لە ژێر ئێ دارە. ئمڕوو رەوەنیی باریکەرێیەیلێگ بۊمە ک تمام تەمەنێ داسانە دەم پاوە. وە بان پێڵ چوویین چەمێگا گوزەریام ک ئەو نەخشەی هەڵوەسانێ کیشاۊ و دووڵێ[3] ک لە ناو یەی رووژ بهاری گشتێ داۊدە دەم پاوە و خەریک بۊ هوورە چڕی، لە سەرەوژۊەری کڵاوەگە چێیەوبان و نەمامێ نا ک ساڵییان فرەیگ جوور چەو خوەی پارێزانەی و چەویاریێ کرد. چوارباڵێ کەڵەکچن کردۊ و وە ئەحەدناسێ ئزن نیا لە لێ نزیکەو بوود یا بخوازێ چشتێ لە پەلەگانێ بکەێدە دارا. تازە لەتێگیش لە بن‌قوتووەگەی سزیاۊد. نیەزانم گاهەس شوانێگ لە رۊ نەزانستە ئاگرێ داۊد. لەبەس لە بان ئێ کڵاوە و بنارێیە کار کرد، ئاو و عارەقێ یەکەو گرت. کاشی وە جیێگ رەسێ خەڵک ئێ ناوچە، ئێرە وە ناو ئەوەو ناسیان. چ کەوەنەی بای تونێگە، کەنگڵاشگەیلِ سووک و وشک وە بان زەۊ سۊەرِ ئێرەیا بوونەو گل، ژاوهڵاڵن و لە سەرەولێژی کڵاوەگە کەفنەوخوار و لە لێوار وشک چەم وسنەو. خەڕگِ ئێرە سییە و رەقەڵانییە. ئەوقەرە بێ‌بن ک بای[4] وەئی شەسەو[5] تەنیا گەردەچۊچانەیلێ بێ‌نز و کەم‌گیانێ ئەویەک‌تیەرێ ک وەرجە یە گ کامڵەو بن، خەیوا تیەن.  من فرە جار وەگەردێیا لەی کڵاوە هاتمەوبان، وەلێیا درەو کردیام یاگەر هەمانەیل خیار نامەو گەر شان تا لە ژێر سەیوان دارەگە داکەمان. ئەو رووژەیلە ئێقەرە دۊرن ک تەنانەت ناتوانم دیمەن و روومەتێ وە بیر بارمەو. نادیارە. لە بن زەینم ماگەسە جیەو. وەلێ هەر ئیسەیشە بوو تەماکووەگەی لەی بان زەۊ رەق و وشکەڵانە تێدە لۊتم. هێمانێ توانم بۊنم ک گام نامەسەو کوورەی ئێ خاک رەشە، یا کۊەسانێگ لە کەور بۊنم ک لە ناخ ئێ کڵاوە تێدەودەر و یا لە دیوارەی بانێ یان چوارباڵێ وەکار گرت. لەی هەیمەیە، چەوم کەفێدە ئاواییەگە و کەنۊ بۊچکەڵەی ک ها لە ژێر خوەڵ و تەپ‌وتووزێگ و چۊ تابڵۆ نەقاشی سوورڕئاڵێگە. ئێ هۊردەوبۊنە مڵاژگم کەێدە مژ. وەختێ وە ئەو داس دیاریێەو نیشتە بانەیل گەنمەو و ئێواران بافە بافە لێیان کووەوکرد و نا لە کریس و دۊای چەن هەفتە نایانە خەرمانێ وە بەرزایی دارەگە. دی وەخت هووڵە[6] و کوتانێ هاتۊ. چەن گلە چاروا هاورد و وە بان شەنەگەیا[7] خڕێیان دا، لەبەس وە بانێیا گیژێیان دا، وەخت خوەرنیشتن، ئاز لە گیانێ بڕیاۊ. کەفتۊدە لمر[8] ک فرە کار بکەی. وەل تلووق بەیانا لە خەو هەڵسا، کونەگەی لە ئاو ونجا و سوار قاترەگەی بۊ. وە ناوەین کڵاو و دەروەنەیلا داجمیا و خوەی تەقانە سەرکڵاوەگەی خوەیا. وەختێ وە مناڵی لە عەقڵ خوەم رەسیمەو، پەڕیمەو پشتگەی و وەلێیا چێـم. بێ یەگ وەلێیا قسە بکەم، سامێ ئیقەر سەنگین بۊ، نەوێرسم وەلێیا بۊشم. بەس مەشیا گووشە لێ بگرتیام و فرمانەیلێ وەجی بهاوردیام. دەم نامە قەی پشتێیەو و گووشە دەنگ گوورانیێ تەکانم. لە ناو ئێ ڕێیە هەمیشە گوورانی‌ چڕیاد. زوورم مەردم وە دەنگ و چڕینەو ناسینەی. وەختێ لە لای کشتوکاڵ مەردم ترەکا رەد بۊایمن دەس لە گوورانێ‌چڕین کیشا و دەسێ لەوای رێز و قورب لە کەسان تر هەڵگرت و گشت یەی چشت وتن: "میەنگ نەۊد". وەرز هەڵگردن خەلیە و خەرمان بۊ. کومپاین و تراکتوورەیل لە ناو دووڵ و بنارەیل گیژ خواردیان و لە شوونێیان رەنگ زەۊ گۊەڕیا. فەسڵ هچانەوخواردن شوانەیل و زرپلی‌زیپان دۊەتڵەیلێ ک لە سەر کشتوکاڵەیل، رەنگینتر لە جاران بۊن، هاتۊد. گشت همیر[9] و ئێ پەتای محەبەتە تا بان چارواگان ئیمەیش گڕەونەکرد. سڵام گشتێ کرد و منیش هس گەورایی گرتەم و گاجاریش وە هەڵگرتن دەسما، خوەم سڕانمە ناو ئایەمەیل جدییەو. ئەگەر ژنێگ لە ناو کشتوکاڵ خەریک کار بۊ، کوڵە مەتەڵێ لەبارەی ئڕام وت. وتیاد لە جلووس جوانی ماچ بڕێگ لەو ئافرەتەیلە کردگە، یا وت ئیە عاشق دەنگێ بۊە ئەمانێ داخ بان داخانێگمە فرە زۊ شۊ کرد و نەتۊەنست بوودە دڵدارێ. وە یەک ترێیان وت: "وە ئێ ژنە مەنووڕ ک ئێرنگە ئێجوور رەنگینە، لە جوانییا جوور کیرەخوڵووک لەڕ و مردەنیێگ بۊ، بگرتای لە لۊتێ گیانێ دەرچێ، هەر یەگ شۊ کرد گیان رەویا پێیا و چمانێ شەوئاوێ داید".

ئەگەر بیرەوەری خوەشێگ وەل یەکێگ لەی ژنەیلا بیاشتیاد، هاتەو سەرگوو و دا لە ژێر پیرکەی خەنگ و دوجارە دەس‌کردە هوورە چڕین. وەختێ رەسیمنە ناو کشتوکاڵەگە، کونەوئاوەگە لە بن دار بەڕۊێگ دانا و دەورێ داپووشا، تۊژاڵەیگ کەرە سایە بان نان برژیاگێ ک ژنەگەی ناۊدە ناو پرێزگەگەی و وە یەک دو تیکە شەش‌خوەشێ کرد. دەم داسەگەی نیا، سەر مل ئەڕای هەڵپێچا، وە شاڵ چەرمگێ ناوقەی ئەڕای جەڕانەو، ئیسفایگ ئاسمان گرت و چەن گلە سەخون[10] باوگدار هەواڵەی خودا کرد و ئەڕا چەن ساتێگ بێ‌یەگ هچانەو بخوەی یەی‌پشت، پشت ئڕای چەمان و لەو بنار و سەرەولێژی کڵاوە، ئاو و عارەقێ یەکەوگرت و گەنم درەو کرد. بڕێگ جاریش کەمێگ رۊن دان ک زۊتر لە بن هیزەی بۊچگێ هەڵگرتۊ، خسەوبان پەل دارەگە، جوورێ ک تاوشت خوەرەگەی بگرێدەی. جارجاریش گوپێگ لێ هەڵقوڕان و وە قەوڵێ خوەی؛ ئێجوورە گیانێ نەرما کرد. بەلەمایچەیلِ پۊزێ خاس ها بیرم، وەختێ عارەق رژان و پووسێ بریقە‌دا ئەزرەتم یە بۊ ک هەنای گەورا بۊم چۊ ئەو بم. زوورمشت و واوەسەدار[11]. لە بنار کڵاوەگە، یەی‌پشت دەسێ لە ناو زەۊەگەی بۊ و لە جیەیل جیاجیاوە تەخت و هاوارێیا کرد و لە شوونێیا گەنم، جۊە یان تماتە و خیار کاڵی. بێجگە زمسانان ک فرەتر وەختێ لە لای ئاگرواچە[12] نەفتینەگەی  ماڵێ دانیشت و گوڕان لاپێچ پێچیا یا دوزەلە ژەنیاد  و گوورانی چڕیاد. ئەودۊای ساڵ یا شوانی کرد یا لە حاڵ کووەوکردن کوچگ و گوروومەیل سەرکڵاوەگەی بۊ. رفت[13] زەۊەگە شوورتیا و وەل هەر بارشتێگا کڵاوەگە پڕ بۊ لە تڵاشەسان تێژ و خڕینکێ ک جوور خارچگ لە زەۊ دانەوبان. لەیرەیا بۊ ک باڵ ئەڕای ئەڵماڵی، دەس‌وەکاربۊ و دەورایدەور کڵاوەگە  کڵەک‌چن کرد تا واران خوەڵەگەی وەلا نەوەی. وەختێ دەسێ لە دۊای کوچگەیل داوان کڵاوەگەوە دەرهات، نەمیا وەرەو ناو دەروەنەگەی ژێر پای، خەروار خەروار سان وە کووڵ قاترەپیرەگەیەو کیشا و ئاوگیرنگەیل بۊچگێ ک لە بنار کڵاوەگە ساز کردۊ، پشت‌پڕ و نووژەنەوکرد. ئەو لەی باوەتەو جیاوازترین پیاگ ئاواییەیل ئەو ناوچە بۊ.  دی خەڵک، چاروا و ماروا ئەڕای جفت و کشتوکاڵ وەکار نەگرتن و گشت کارەیلێیان وە ترەیتر و کوپاین ئەنجام دان ئەمانێ ئڵاجەۊ پا داوەگەز ک ئەو سەرکڵاوە ک لێژی خراوێگ داشت و هۊچ ترەیتر و کومپایگ وە پێ نەچێ، بکاڵێد. وتیاد: "من لەی نەڕئەڤداڵەیل نەپووڕە خوەشم نیەتێ" فەسڵ هەڵگرتن خەلیە و خەرمان ک تمام بۊ، گایل ئاوایی دەم کردنەو شوونِ خەلیەگان و وە دو سێ هەفتەیگ جاڕەگان خواردن، لە دۊادۊای تمام بۊنیان پووز نانە زەۊەو و هەرچێ هۊردەک و سەرەدجاڕیش بۊ هڵووفانن، ئەمانێ ئێ سەرکڵاوە هێمانێ کارێ ماۊد. وەنوو درەوەگەی تمام کردۊ. هیچ‌وەختێ ملەوژێر هێڵ کوڕەگانێ نەورد یا لانیکەم تەنیا گەنم بکاڵێ، نە تماتە و خیار ک زامەتێ فرەس. وتیاد: "مەگەڕەیل ئەومەڕەس ئیوە نیەزانین یە چ زەڕ و گەنجێگە، م ئێ زەۊە لە دەورەی ئسڵاحات عەرزی وە دو بزن سەنمە؛ هەرچێ سان و هۊردە کوچک لە ناوێ بۊ گشت هەڵچانمە و ئابادێ کردمە، پووڕێ هەرئیجوور وە مفت و ئاسان دەسە لێ هەڵگرم و دانەمەی!" جاروەختێ لە بان هەمانەی خیارەگان هەڵاژیایمن تا تەزێگ دەربکەیمن و دەس کردە داستان تاریف کردن، وت: "وەل بن بسات فئوداڵەیلێگا ک خواستن ئێ سەرکڵاوە لە دەسم دەربارن، جەنگیام. لە سەر کشتوکاڵ بۊم ک چەن ئەسپ‌سوار لە داوان کۊەگەوە وەرەو پم هات، خڕێگ خواردنە دەورما و دەورپێچم دان و لە ئەنجاما وتنە پم ک ئمڕوو گشت پیاگەیل ئاوایی بێجگە لە تو هاتنەسەو مێیەت خان، هەر ئێرنگە بایە ئێ چەردەی وەدەرد مەخوەردە وێڵ بکەی و وەل ئیمەیا باید. ئەمانێ کردمەوجواو ک من هیچ خان و فئوداڵێگ نیەناسم. ئمڕوو خوازم دەسکەنەی نخە بکەم. ئەنتریکم کردن و دەس‌ئاخر چیمنە گژ یەکا و دەس لە یەک وەشانیمن. چەن شێوەڵ دیاری خسمە گیانێیان، هەرچەنێ ئەوانیش تۊەنستن تیەتگم بشکنن" وەل وتن ئێ رستەیا دەسێگ کیشا دۊ سێوڵ چەمگێیا و دا لە ژێر پیرکەی خەنگ "ناپیاگەیل دەسێیان سەنگین بۊ. ئەو ساڵ ئازگارە مەژبوور بۊم لە دوتوو کەوڵ[14] وەرانێگ بخەفم". هێمانێ کەمێگ لەنگیاد. گاجاریش وەختێ کوڕەگانێ پێ وتیان ک: "زەمانە گۊەڕیاگە، تو بۊش ئێ زەۊ رەقە ک پای دێویشە پێیەو نیەوسێ ئڕا چەدە؟ ئێ هەمگە عارەق گیاندە ک رێیا داگرێ و کار کەی و ئاخرەگەی چەنە مز شاگرد نانەوایێگ ئەڕاد نیەود"هاتەیەکا و فرە ئەغم‌تیەڵەو بۊ، رەگ ملێ دیادەو بان و هەڕەشە و گوڕەشە لێیان کردیاد "ئەگەر جار تر لیدان بۊنم باین وەرەو ئێ دەور وەرە، هەر وەی تفەنگە، گیانێ ئاژنم و گولەیگیش نەمە ناوڕاس تێوڵێیەو".

هەرچەنێ جوور جاران وەقووەت نەۊ، ئەمانێ لە مێڵەوبۊن و تماشای سیەودارێ، کوڕەگانێ فزە نەکردن و پاشەکشەکردن. وەختێ گەن‌جووێ عەسابێ بۊ، لە سای دارەگە، رووژێگ تا گووش خوەرئاوا بێ‌یەگ جۊلە بکەی، دانیشت و یەی کیسە و تەماکوو سیکار کیشا. بۊە دلیمازان خوەر، چەن سەخون ئاودار تر دا وە خودا وەرەو ماڵ کەفتەو رێ. وەگشتی وەختێ عەسابێ بۊاد کەفتەو بیر خودا، ئەوەیشە خودا جوور هووڕ کەیێگ یا گوونی پشکووڵێگ دیاد.

یەی جار لە لۊتکەی یەکێگ لەی کۊەسانەیلە تۊش کارەسات هات. ئەورەیل بهار وە یەی‌گلەو دەس‌کردنە دایان[15]، وەرجە یەگ ئشکەفت یا وەرمای پەیا بکەی، لەبە تگر واریە مل پەزەگانێیا، کەمتر لە ساتێگ چەن گلە لە بزنەگانێ ک خوەیان وە زوور تەقانۊنە بهارا، تڵەفیان. لەیرە بۊ ک لۊلگ تفەنگەگەی دەمەو ئاسمان کرد و هەرچێ تیر لە ملیێ بۊ و ئەڕا ڕاو وراز هەڵگرتۊدەیان، وەرەو خودا تەقانان. ئێ چیرووکە ئەڕا موعەلم ئەدەبیاتەگەمان وازگفت کردم، وە چەپاڵە ئاگر لە بن گووشم کردەو. لەی ئاخرەیلەو وەل سەرەتانا مشت مڕێ بۊ و بێ یەگ گووش لە قسەی دکتر بتەکنێ گوڕان سیکار کیشیا. نەتۊەنست قەبوول بکەی ک  مل ئەو ژێر  هێڵ دکتر عەینەکی شاریێگ بوەی. دکترەیل وتیان تا چەن مانگ تر گیان نیەوەی. بردنەی ئەڕا کرماشان، ئەمانێ ئەنجام گشت ئەزمایشتەگانێ بۊە یەگ ئێ ریچەرمگە وەی زۊییە مرێد. شەوێگ ک حاڵی فرە خراو بۊ، تەقاننەی وە دەرمانگەی شارا و هەر لەورە یەی دکتر ترکەمەنێگ ڕەسیەو ک یە "تەومات" دێرێ. نەخوەشیێگ لە ناو پەزدارەیل ک لە خواردن شیر هامێتە دروس بوود و دەرمانێ تەنیا چەن هەپ و شەربەتە. و لەیوا بۊ ک چشتەیلێ ک ئەڕا پرسە و سەرخوەشیێ ناۊنەو لا وە یەیهەو بەتاڵ کریان و لە حاڵێگا ک گشت نیشتەجیەیل ئاوایی لە ئڵاجەۊیا دەمێیان نیم‌زەر چێیە تاق و ئەویش دۊای دوو سێ هەفتە خاس خاسەوبۊ. چەن رووژ ک ویەریا[16]، خوەی لە جی ژنەگەی، کەی‌دان مانگەیگ کرد ک ئەڕا پرسەگەی بەساۊنەوەی: "گا کوڵ ئەڕا خوەد خاس بلەوەڕییە، خوازم ئەڕا سۊر کوڕەگەم بەمەد لە زەۊ" و دا لە ژێر پیرکەی خەنگ. ریچەرمێ وە قەد جوان لە‌ژێراهاتگێ شاد و کەیفخوەش بۊ و فرە زۊ خەڵکەگە وەل ئێ شادیا ک زیای بۊدە شەخسیەتێ خێ‌گرتن. وەل کوڕەگانێیا لەو سن ساڵە زووران گرتیاد. لە ناو ئاواییەگە ک هەڵپەڕین ئەڕا پیرەمەردەیل عەیب و عار بۊ، ئەو شان وە شان جوانەیل لە ناو دەزۊرانی و سۊرەیل هەڵپەڕگە کردیاد و وەل دێوڵ‌ژەنا داو نیاد[17] و بازی کردیاد. لەبە هەڵپڕی و خڕ خواردیاد تا یەگ خاس وڵەکەت بۊ و نیشتەو زەۊ و لەبارەی هەڵپەڕگەکەرەیل نەزەر دیاد. جایڵ و جوانەیل لە دەورێ خڕەوبۊن و دەس ئەڕا ریچەرمگەیل تر گرتیان. ئەوانیش چشتێگ ئەڕا جواو نیاشتن بێجگە یەگ بۊشن: "شێت بۊدە؟ تو شێتی." دیار نەۊ لە کوو خوەنین و نۊسین هووکارە بۊد. خوەی لەبارەی قسەیگ نەکرد، وتیاد یە رازێگە ک ئەڕا هەمیشە وەل منا مینێ ئەمانێ هاوڕەفیقەیلێ وتیان رووژێگ دیرووک‌نۊسێگ هاتێیەسە ئێ ئاواییە و لە ناو چەن رووژ چاشانیەسەی ک بنۊسێد و بخوەنێ. ئەمانێ تا دڵد بخوازێ وەگەرد ریچەرمگەیل ترەکا جیاواز بۊ. لە جیەیلێ ک پیاگەیل لە رۊیان نەهات وە ژنەگانێیان بۊشن: "خوەشد توام" و یەگ شەوانە لە بەخەڵێیان بخەفن. دووس ژنەگەی داشت و دووسیێ وە پێ نیشان دیاد تا جیێ ک ژنەگەی عاشقێ بۊ. وەگشتی لە زەین پیرەمەردەیل ئێ ئاوایی دۊرکەفتێ نفرین‌کریایە ئوستوورەیگ بۊ، وەختێ ئەوان دەمەتەقەی ئەوسا کردیان هەمیشە باسێیان زوور بازووێ بۊ، یەگ لە شەڕ و هەلاهەلایل ناوەی عەشایەرەیل تەنیا کەسێگ بۊ ک وە هەر دو دەس کوچگەفڕێ کردیاد و یان باس لە کوتەکە ناودارەگەی کردیان، یا یەگ یەی جار چاروایگ وە بارەو لە زەۊ هێز دایە ئەمانێ ئەو ئەڕا من تەنیا یەی شاعر بۊ. شێعرەگانێ بەشێگ لە شێواز هەزەلیات بۊن و هەمیشە وە وتن ئێ شێعرەیلە بۊە مدوو[18] یەگ خەڵک خوەشاڵەوبن. یا وەل ژنەیل هاوسایا لە رێ ئێ شێعرەیلەو دەمەتەقە کرد و سنوورەیل ئخڵاقی شکانیاد. سەرێ پڕ بۊ لە سەدان دو بەیتی و گوورانییەیلێ ک لە دریژایی دیرووکا سینگ وە سینگ هاتنە تا لە ناو مێژگێ بان یەک گرتنە و ئەویش وە شانازیەو هەر جار یا لە هەر مەوقعیەتێگ ک هەڵکەفتیاد چەنان لە لێیان هاوردە زوان و خوەنیاد. زوورم عاشق پرفورمەنسەگانێ بۊن. وەلێ من یەکمین وێنەیگ ک لێ ها بیرم، هەڵگەردێدەو وە بهارەڕووژێگ ک مناڵ بۊم و لە شوون گوڵ و خەرەنگزەیل دەم کردمەو داوان کۊەسان، یەکمین کڵاو بەرز لای ئاواییەگە نامەو پشت سەر و لە ناو یەکێگ لە دەروەنەگان هاتمە گوما. تمەز مەکە لە وەیشت شەکەتی لە ژێر سەیوان یەکێگ لە دارەگان خەومەو بردۊد. وەختێ لە خەو هەڵسام، دیم ک هامە باوش ئەوەو. هێمانێگیش بوو تەماکووەگە لە لۊتم ماگە. سوار بۊ لە ئەسپە کەهەرەگەی و هڵهڵەی ئەو خەڵکە ها وە بیرم و شین و روو رووەیل داڵگم. ئێسا ئەوڕەسیم ک ئەو مەردم ئاواییە گشتێیان یەی رووژ ئازگار مینەیم کردنە و لە ئەنجاما ئەو بۊ ک دیەمەو. ئیسە منم ک دوجارە گوما بۊمە. بووێگ تا وە ئێرە کیشانێیەسەم، نیشانەیگ ک دۊر لە شارە پووشەڵپووشەگان، مانادارەو بۊ. هیچ رێگەی نەبۊ، مەشیا لەی کڵاوە بچیاتامەوبان. مەشیا خوەڵ داخێ لە ناوەین کلگەگانمەو بیاتامە بایا و لەی هەیمەیەو یەی جار ترەک ئیسفای ئاواییەگە گرتم. مەمووژنم وتیاد: "فرە زۊتر لە جاران لە خەو هێز گرت." بێ‌یەگ گلووپەگە داگیرسنێ، لەپەکڕی کرد و ئاگرواچە نەفتینەگە هاتە دەسێیا و بردەی ئەو ناو ئوتاقەگەی شانێ. دەمێ دا، پایلێ خسە دەورێیا، پاڵ دا وە دیوارەگەوە و بێ‌یەگ نزێ لێیەو بای، هڵایە[19] ئەڕا ساتێ بێ‌دەنگ نیشتەو زەۊ. وتاقەگە پڕ بۊد لە دۊکەڵ و ئەو چەو بڕۊدە تیەریکاییەگە. وەختێ گەماڵەیل ئاخرین پاسەیلێیان کردن و دەنگ قۊلەی کەڵەشێر هات، دوزەلەگەی هەڵگرت و مەقام سەحەری ژەنیاد. یە ئاخرین جارێگ بۊ ک لەو ماڵە دوزەلە ژەنیاد. چەن رووژ دۊاتر، تەرمەگەی لە بان سەرکڵاوەگە دینەو، لە حاڵێگا پاڵ داۊدە هەر ئێ دارەو.

 

 

[1]. پووش: رەنگ ماش و برنج: جو گندمی.

[2]. شوڕە: نوجوان.

[3] . دووڵ: دەیشتە: دشت صحرا.

[4]. با، وا: باد(بای وە ئێ شەشە: بادی با این سرعت).

[5] . شەش: سرعت.

[6]. هووڵە: خرمن کوبیدن.

[7]. شەنە: گنمی که هنوز خرمن نشده.

[8]. لمر: عادت.

[9]. همیر: هەنین: مهربان.

[10] . سەخون: خراو: فوش.

[11]. واوەسەدار: مقاوم.

[12]. ئاگرواچ: بخاری.

[13]. رفت: باران شدید.

[14]. کەوڵ: پوست.

[15] . دایان: باریدن.

[16]. ویەری: گذشت.

[17]. داونیان: مساقه گذاشتن.

[18]. مدوو: دلیل.

[19]. هڵایە: تقریبا.

23 Dec, 2020