گزارشی از نمایشگاه آثار زهرا دوغان در ایتالیا؛ هنر فمنیستی در زندان

ناوخت


 

 موزه سانتا جولیا (santa giulia brescia) در شهر برشیای ایتالیا از ماه نوامبر سال ۲۰۱۶ میزبان آثاری از هنرمند فمنیست کُرد زهرا دوغان است.

نمایشگاه آثار زهرا دوغان در موزه سانتا جولیای ایتالیا روز ۱۶ نوامبر ۲۰۱۹ افتتاح شد و قرار است تا اول مارس سال ۲۰۲۰ ادامه داشته باشد. 

به گزارش ناوخت، این نمایشگاه با عنوان "ما هم روزهای خوبی خواهیم داشت"، ابتدا قرار بود تا ۶ ژانویه ۲۰۲۰ فعال باشد اما به دلیل استقبال گسترده بازدید کنندگان تا ماه مارس سال ۲۰۲۰ تمدید شد.

زهرا دوغان در دسامبر سال ۲۰۱۹ همراه با روزنامه‌نگار سرشناس ایتالیایی روبرتو ساویانو(Rroberto Saviano) به برنامه محبوب کتمپو کفا (Che tempo che fa) در شبکه ۲ تلویزیون ایتالیا دعوت شد تا در مورد فعالیت‌هایش در زندان و خارج از زندان صحبت کند.

 میلیون‌ها ایتالیایی‌زبان در سراسر جهان به این برنامه را دنبال می‌کنند.

این موزه موقت، به ابتکار مجله مجازی کیدستان (kedistan) و در پی انتقال آثار دوغان به ایالت لومباردی (Lombardia) در شمال ایتالیا برگزار شد.

 در این موزه حدود ۶۰ اثر از این هنرمند کُرد به نمایش درآمده است.

بسیاری از این آثار در زندان دیاربکر در باکوور کردستان و با حداقل ابزار و امکانات هنری خلق شده‌اند. در اغلب از آثار زهرا دوغان که در نمایشگاه موزه سانتا جولیا به نمایش درآمده‌اند، از موادی مانند خون، قهوه، زردچوبه، خاکستر سیگار و مداد استفاده شده است. 

زندان دیاربکر که زهرا دوغان ۲ سال و ۹ ماه در آن حبس بود، بعد از کودتای سال ۱۹۸۰ در ترکیه جزو ۱۰ زندان مخوف جهان بود. 

او آنطور که زهرا دوغان گفته آثار خلق شده در این زندان را به کمک دیگر زنان زندانی و در گفتگو با آنها خلق کرده است؛ زنانی که الزما به دلایل سیاسی در حبس نبوده‌اند.

مضامین بسیاری از این آثار سیاسی و اعتراضی به اشغال باکوور و بخش‌های از روژآوای کردستان از سوی ارتش ترکیه و جهادیستهای هم‌پیمان این کشور هستند.

 مضامین فمنیستی و کوییر در آثارزهرا دوغان حضور چشمگیری دارند. 

زهرا دوغان، سال ۲۰۱۳ در پی بازنمایی هنری اشغال نظامی شهر نصیبین در باکوور کردستان از سوی ارتش ترکیه بازداشت و حدود ۳ سال زندانی شد. او همچنین به عنوان روزنامه‌نگار نقشی فعالانه در گزارش اشغال مضاعف و نظامی باکوور کردستان از سوی ارتش ترکیه ایفا کرد.

زهرا دوغان در فوریه سال ۲۰۱۹ با اتمام دوران حبس از ترکیه خارج و به انگلستان رفت.

این هنرمند کُرد در دوران حبس از سوی بسیاری از هنرمندان اینترناسیونالیست مورد حمایت قرار گرفت. از جمله بنکسی، گرافیتی آرتیست بریتانیایی که فعالانه در سراسر جهان به خلق گرافیتی می‌پردازد، بعد از ۵ سال غیبت از خیابا‌ن‌های نیویورک در سال ۲۰۱۵ با خلق اثر بزرگی در حمایت از زهرا دوغان به فضاهای عمومی این شهر بازگشت.

نخستین نمایشگاه آثار هنری زهرا دوغان در زمان حبس او در زندان دیارکبر برگزار شده است.

او گفته است تلاش می‌کند که از طریق هنر اعتراضش را به وضعیت کُردستان اعلام کند. 

رژیم ترکیه در سال ۲۰۱۵ و در پی بی‌نتیجه ماندن "گفتگوهای صلح" میان دولت و احزاب کُرد، به سرکوب شدید نظامی شهرهای باکوور کردستان پرداخت.

 در جریان این سرکوب شهرهایی مانند نصیبین و سور تقریبا به طور کامل از بین رفتند. 

از زمان آزادی زهرا دوغان و خروج او از باکوور کردستان، آثار او به صورت نمایشگاه و پرفورمنس در نقاط مختلف دنیا به نمایش درآمده‌اند. او سال ۲۰۱۹ همزمان با مناسبت ۲۵ نوامبر، روز جهانی مبارزه برای منع خشونت علیه زنان، در شهر برشیای ایتالیا، پرفورمنسی برای دفاع از حقوق زنان برگزار کرد. 

این هنرمند فمنیست درزمان حبس نامه‌های بسیاری به دوستانش در خارج از زندان ارسال کرد. 

مجموع این نامه‌ها در اکتبر سال ۲۰۱۹ تحت عنوان "ما هم روزهای خوبی خواهیم داشت" به صورت کتاب در فرانسه منتشر شد. 


 

29 Dec, 2019